bevrijding Sint-Niklaas
bevrijding Sint-Niklaas
bevrijding Sint-Niklaas
bevrijding Sint-Niklaas
Poolse pantserdivisie

Herdenking 75 jaar bevrijding Sint-Niklaas

15 augustus tot 6 oktober
Expo Fietsen Herdenking

Op zaterdag 9 september 1944, rond het middaguur, reden Britse gevechtseenheden langs Tereken de stad binnen. Via de Kokkelbeekstraat bereikten ze de Grote Markt. In geen tijd ontstond er een volkstoeloop op het marktplein. Vier donkere oorlogsjaren waren voorbij. Sint-Niklaas was bevrijd.

Social media sharing

De herdenking van 100 jaar Wereldoorlog I ligt maar net achter de rug of we gedenken het einde van Wereldoorlog II. Sint-Niklaas werd immers door de Britten en vervolgens door de Polen bevrijd op 9 september 1944. Die datum staat daarom in het collectieve geheugen van onze stad gegrift. Het einde van de oorlog werd pas in mei 1945 bezegeld. Daarom bestaat de herdenking van Wereldoorlog II uit een tweeluik. In mei 2020 gedenken we niet alleen het einde van Wereldoorlog II, maar ook het vreselijke bombardement van 17 mei 1940, dan precies tachtig jaar geleden, waarbij de Gasmeterstraat en de Kroonmolenstraat getroffen werden en waarbij ook vele vluchtelingen uit Breda het leven lieten.

Poolse Pantserdivisie

Armoured Wings / Gepantserde Vleugels

Deze internationale tentoonstelling, die vorig jaar in Warschau en Gdansk te zien was, startte in april van dit jaar aan een rondreis langs diverse Vlaamse steden. De expo volgt het traject van de bevrijding van Vlaanderen in september-oktober 1944 door de Eerste Poolse Pantserdivisie onder het bevel van generaal Stanislaw Maczek. Talrijke voorwerpen, documenten en beeldmateriaal uit openbare en persoonlijke archieven, aangevuld met multimediale toepassingen, brengen de moedige strijd van de Poolse soldaten in herinnering. Wase gemeentearchieven en heemkundige kringen vullen de tentoonstelling aan met extra materiaal uit hun collecties. Zo krijgt deze expo ook een sterke regionale toets.

 

Opening op 26 oktober, 10.30 uur tot zondag 17 november
Tentoonstellingszaal Zwijgershoek
Info: Stadsarchief
archief@sint-niklaas.be - 03 778 33 80

Uitgelezen Gezelschap, Gudula’s oorlog

Gudula Mariman-Pauwels beleefde de Tweede Wereldoorlog als jong meisje. Het stadsarchief gaf haar memoires over de oorlogsjaren uit in een mooi geïllustreerde brochure. Aan de hand van deze tekst deed Gudula haar verhaal opnieuw aan Uitgelezen Gezelschap. Een bewerking van deze boeiende gesprekken en de uitgegeven tekst is stof voor een beklijvende voorstelling. De vertelling wordt verlucht met vele fotoprojecties, en virtuoos opgeluisterd door Bart Wils. Eclips tv zendt in november het verhaal ook uit in de reeks Korenbloemblauw - verhalen uit de Tweede Wereldoorlog.

 

Maandag 21 oktober, 20 uur
De Bib, Hendrik Heymanplein 3
Info: Stadsarchief
archief@sint-niklaas.be - 03 778 33 80

Lezing met film van Bart Verstockt

Bart Verstockt is regisseur en documentairemaker en maakte twee films om de Poolse

oorlogsbijdrage bij de bevrijding van België blijvend te herdenken en te herinneren. Hij leidt ze zelf in.

Film 1: Vechten voor anderen, sterven voor Polen (2004, 47 min.)
Tijdens WOII vochten de soldaten van een Pools vrijwilligersleger aan de zijde van de geallieerde troepen mee om Europa te bevrijden van de Duitse bezetter. Na de bevrijding kwam hun geliefde vaderland Polen echter in handen van een nieuwe bezetter, het communistische Rusland. Ontgoocheld, verraden en verbitterd zwierven de Poolse veteranen uit over de hele wereld. Trailer : https://vimeo.com/335727379

Film 2: Sylwester (2014, 52 min.)
Een intimistisch en ontroerend documentair portret van Sylwester Bardziński, één der laatste Poolse veteranen die na WOII als banneling een leven opbouwde in een nieuw vaderland, België. Zijn hele burgerleven lang beschouwt hij het als zijn taak om als ambassadeur van het ‘vrije’ Polen aanwezig te zijn op alle herdenkingsplechtigheden in Frankrijk, België en Nederland waar hij en zijn toenmalige strijdmakkers geëerd worden. En die missie wil hij tot zijn laatste snik volbrengen. Beelden van de gevierde oorlogsheld wisselen af met scènes uit het stagnerende leven van de 95-jarige hoogbejaarde man uit Sint-Gillis-Waas.

In de pauze kunt u genieten van enkele Poolse specialiteiten.

 

Zondag 27 oktober, 14 uur
Tentoonstellingszaal Zwijgershoek
Info: Stadsarchief
archief@sint-niklaas.be - 03 778 33 80

Bart Willems, Speuren naar het oorlogsverleden. Sint-Niklazenaren en de keuzes die ze maakten tijdens de Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Duitse bezetting van 1940-1944 maakten de inwoners van Sint-Niklaas bepaalde keuzes, soms zonder te weten wat ervan de gevolgen waren. En die konden in sommige gevallen rampzalig uitpakken. Aan de hand van een viertal portretten van 'gewone' Sint-Niklazenaren vertelt Bart Willems het verhaal van Sint-Niklaas tijdens WOII. Tevens legt hij uit welke archieven er bewaard zijn gebleven om zelf een zoektocht naar het (familiale) oorlogsverleden op te starten.

Bart Willems is als historicus en archivaris verbonden aan het Rijksarchief Antwerpen-Beveren. Hij heeft onder meer archieven van WOII geïnventariseerd (de Antwerpse afdelingen van Winterhulp, het Arbeidsambt Antwerpen en de Duitse afdeling van de gevangenis van Merksplas). Daarnaast was hij coauteur en -redacteur van het boek Was opa een nazi? (Lannoo, 2017).

 

Woensdag 30-10-2019 om 20 uur
de Bib Sint-Niklaas, Hendrik Heymanplein 3
Info en inschrijven: de Bib
bibpubliekswerking@sint-niklaas.be - 03 778 34 00

Frans Ruczynski, Het verhaal van de Eerst Poolse Pantserdivisie o.l.v. generaal Maczek

Generaal Stanislaw Maczek en zijn Eerste Poolse Pantserdivisie speelden na de invasie in Normandië een cruciale rol bij de afgrendeling van het vluchtende Duitse Zevende Leger. De Poolse troepen konden vrij snel doorstoten naar het Waasland en ook het Nederlandse Breda werd door hen bevrijd. Hun verhaal had echter een tragische kant. Door de bezetting van hun land door de Sovjet-Unie konden zij niet meer terug. Zij waren verplicht een nieuw leven uit te bouwen. Militair Ruczynski werd verliefd op een Brabants (Nl) meisje. Hun zoon Frans Ruczynski is verbonden aan het Generaal Maczek Memorial in Breda. Hij vertelt en toont ons op een boeiende manier het weinig bekende verhaal over de strijd in Vlaanderen en Nederland van meer dan tienduizend Poolse soldaten.

Na de lezing is er de mogelijkheid om de tentoonstelling Gepantserde Vleugels te bezoeken.

 

Zaterdag 2 november, 15 uur
Museumtheater, Zwijgerhoek 14
Info: KOKW
www.kokw.be

Marcella Piessens, 'Ik ben Ilona', een hartverwarmend verhaal

Vanuit de meest erbarmelijke omstandigheden groeien de mooiste verhalen. De jaren 1944-1945 zijn daar een typisch voorbeeld van. Vanuit haar thuisland Hongarije, via Duitsland in een werkkamp, belandde Ilona bij ons. Dit is het levens- en liefdesverhaal van een jonge charmante vrouw die na de oorlog een nieuw leven opbouwt. Voornaamste ingrediënten in het verhaal: wilskracht, een beetje heimwee en jawel, het kan, meer dan voldoende humor. Dit maakt van ‘Ik ben Ilona’ een topper.

 

Zondag 17 november, 11 uur
Tentoonstellingszaal Zwijgershoek, Zwijgershoek 14
Info en inschrijven: CC Boontje/Linx+
lucienmarcella@skynet.be - 03 776 80 99 - 0476 54 16 26

Het Vrije Waasland

Op 24 september 2019 is het 75 jaar geleden dat de eerste editie van Het vrije Waasland werd uitgegeven. Voor die verjaardag hebben de Erfgoedcel Waasland, Bibliotheca Wasiana en Stadsarchief Sint-Niklaas de handen in elkaar geslagen om de jaargangen 1971-2011 van dit weekblad te digitaliseren, dit nadat in 2017 de jaargangen 1944-1970 werden gedigitaliseerd. Hiermee komt een einde aan een groot digitaliseringsproject waarbij alle beschikbare edities van Het vrije Waasland, die in de collecties van de Bibliotheca Wasiana, Stadsarchief Sint-Niklaas en de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas (KOKW) werden bewaard, nu ook digitaal beschikbaar zijn. Het vrije Waasland, tot dusver enkel op papier raadpleegbaar, behoort tot de meest geraadpleegde stukken uit de collecties van de participerende instellingen en is daardoor erg kwetsbaar voor beschadiging. Vanaf 24 september 2019 is het Wase weekblad digitaal raadpleegbaar in de leeszalen van de Bibliotheca Wasiana en het Stadsarchief van Sint-Niklaas.

Het vrije Waasland 1944-2011 digitaal in cijfers: 61 jaargangen - 2647 kranten - 101.882 pagina’s Waas nieuws van bij de start vlak na Wereldoorlog II, op 24 september 1944, tot en met de ondergang in 2011.
N.a.v. de 75ste verjaardag van Het vrije Waasland wordt de allereerste editie van de krant eenmalig opnieuw uitgegeven. Ze zal er echter een tikkeltje anders uitzien. In een samenwerking van Erfgoedcel Waasland, Hogeschool Odisee en aantal Wase secundaire scholen herwerkten leerlingen uit het Waasland een aantal artikels op een creatieve manier. Zo maken ze de historische artikels opnieuw actueel en wordt er aansluiting gevonden met de leefwereld van de jongeren van vandaag. Vanaf september worden de kranten over het Waasland verspreid.

Greet Polfliet, Huis Meert als Kommandantur

Tijdens de oorlog bracht de Duitse commandant zijn hoofdkwartier onder in de Stationsstraat in het herenhuis van textielfabrikant Edmond Meert. De Salons, vroeger de Salons voor Schone Kunsten, bevatten tot op de dag van vandaag nog enkele merkwaardige overblijfselen uit de tijd van de Duitse bezetting.

 

Zondag 8 september om 10 en 11.30 uur
De Salons, Stationsstraat 85
Info en inschrijvingen: Stedelijke Musea Sint-Niklaas
reservatiemusea@sint-niklaas.be - 03 778 34 50

Marcella Piessens, Wereldoorlog II voor kinderen

Speciaal voor kinderen werd een wandeling op de begraafplaats van Tereken ontwikkeld die de Tweede Wereldoorlog voor hen begrijpelijk maakt. De ervaren gids weet kinderen met haar verhaal te beroeren en te verwonderen. De rondleiding staat open voor alle kinderen van 8 tot 12 jaar. (Groot)ouders zijn ook welkom!

 

Zondag 20 oktober 2019, 11 uur
Parkbegraafplaats Tereken
Info en inschrijvingen: Dienst Toerisme
toerisme@sint-niklaas.be - 03 778 35 00

wagen bezienswaardigheden brouwerijen buschocolatiers document Page 1 CopyCreated with Sketch. evenementen fietsfietsen-wandelen food herfstinhetgroen lentemuseaovernachten podium postcardspeciaalzaken sport-spel streekproducten treinPage 1Created with Sketch. uitgaan winkelen winterPage 1Created with Sketch. zomer